ZIADA YA LIKIZO YA APRILI 2021, DARASA LA 7.
LET US TAKE A MINUTE AND CONGRATULATE OUR CLASS 8 2020 FOR GOOD PERFORMANCE. WELL DONE.
408
405
403
383
374
370
370
365
362
359
357
355
355
351.......
The list continues........33 Over 300 marks. We thank God.

KISWAHILI.

MADA: KUSOMA NA KUFAHAMIKIWA

SOMO UFAHAMU.

Tazama picha hii. Unafikiria ni shughuli gani inayoendelea?
Je, shule yenu ishawahi kushiriki katika shughuli kama hii?

SOMA UFAHAMU UFUATAO
             Ilikuwa siku ya matembezi ya kukusanya pesa kwa ajili ya wagonjwa wa maradhi sugu yasiyopona.Wanafunzi wa shule ya upili ya Kiria-ini ambao walikuwa wamejisajili kwa shughuli hiyo walijitayarisha mapema. Walikuwa watembee mwendo wa kilometa nane kutoka shuleni kisha warudi kuko huko.

           Hii iliwabidi kutoka mapema yapata mwendo wa saa tatu asubuhi. Takriban wanafunzi themanini ndio waliopata nafasi. Lulu na Nikko walikuwa miongoni mwao. Matembezi hayo yalisimamiwa na walimu wanne; wawili wa kike na wawili wa kiume. Bi. Neema alikuwa mmoja wao.

            Baada ya kupewa mashauri na kuelekezwa kuhusu matembezi hayo, wote waliondoka shuleni kwa pamoja wakielekea kituoni ambapo walipewa fulana zenye maandishi kuhusu matembezi hayo. Kutoka hapo walitembea pamoja hadi walipoanza kufumukana kwa makundi makundi. Wale waliokuwa wepesi waliongoza wengine huku watepetevu wa kutembea wakisumbukia hali zao.

            Jua la mtikati liliwapata taraa walipowasili kwenye kituo cha mwisho ili wageuke waanze kurudi.Hapo ilikuwa watue kwa muda ili kupokea hotuba ya naibu wa waziri wa afya kabla hawajarudi. Wahudumu waliokuwapo kwenye kituo hicho waliwahudumia kwa maji safi pamoja na sharubati angaa wakonge roho. Kwa wale waliolilia dawa za kuwangwa na kichwa, walipewa vidonge vya kutuliza hali hiyo.

            Baada ya hotuba fupi kutolewa, wanafunzi waliketi pamoja ili wapewe chamcha.Walimu wawili waliwachukua wanafunzi kadhaa ambao waliwaauni kubeba vilaji. Bila shaka chakula chepesi ni soda na mkate. Aidha kila mmoja aliongezewa yai la kutokoswa na ndizi moja ya mkono wa tembo.
         Wakati wakila, Lulu alihama pahali alipoketi na kujiunga na kikundi ambapo Nikko alikuwa. Kilikuwa kikundi cha wavulana watano. Watatu walipomuona waliona izara wakagura kutoka hapo. Nikko alimpokea Lulu wakala pamoja huku wakibadilishana mawazo. Lulu aliamlaumu Nikko kwa kutotembea pamoja naye, naye akajitetea akisema hakupata fursa ya kumuita. Waliahidiana kuwa watakuwa pamoja wakirudi shuleni. Mengi hayakujiri hapo kwani walikuwa sehemu wazi na walimu walikuwa macho sana. Bi Neema hakumaliza zaidi ya dakika tano pasipo kumgeukia Nikko. Pamoja na hayo, wanafunzi wengine walikuwa ange kusikiliza udaku wa wenzi wao na dondoo za mjini.
         -Kutoka kitabu 'Mchezo Wa Wanawake' na Wanto Warui.

A. MSAMIATI.
Tumia Kamusi yako kutafuta maana ya maneno haya:

• sajili
• bidi
• takriban
• shauri
• fulana
• fumukana
• ~tepetevu  
• mtikati
• taraa
• tua
• hudumu
• sharubati
• konga
• wanga
• kidonge
• chamcha
• auni
• kilaji
• tokosa
• izara
• gura
• fursa
• jiri
• ange
• udaku
• dondoo.

JIBU MASWALI YAFUATAYO:
1. Kulingana na aya ya kwanza, _____________

2. Wanafunzi wa Shule ya Upili ya Kiria-ini wangetembea kwa urefu gani?

3. Ni wanafunzi wangapi wa shule ya Kiria-ini walikuwa wamejiandikisha katika matembezi?

4. Mmojawapo wa walimu waliosimamia matembezi hayo alikuwa ni ______

5. Wanafunzi walianza kufumukana kwa makundi _________

6. Ni mwendo wa saa ngapi ambapo wanafunzi waliweza kuwasili kituoni walipotolewa hotuba?

7. Kukonga roho kama lilivyotumika katika kifungu lina maana ya___

8. Chakula cha mchana walichokula wanafunzi kilikuwa____

9. Kulingana na kifungu _____

10. "Wale waliokuwa wepesi waliongoza wengine huku watepetevu wa kutembea wakisumbukia hali zao."
Ni methali gani inayoweza kutumiwa kuelezea maneno haya?

Tumia maneno ya msamiati uliyosoma hapo juu kujalizia mapengo haya:
Mwalimu wetu alitwambia tufanye kazi kwa bidii hapendi wanafunzi_______

12. Watoto waliofikisha umri wa miaka minne wanafaa _______ shuleni.

13. Ni vizuri kumeza ______ punde tu kichwa kinapo______.

14 Wakati wa saa saba mchana huwa tunakula_____

15. Wanaume wengi hawapendi wanawake wenye _____

Chakula cha pure hupikwa kwa kuchanganya mahindi na maharagwe kisha ____.

17. Mkutano wa chifu ulipoisha, wananchi ______

18. Wanga ni kuumwa na kichwa, wanga pia ni ______

19. Baba ametupa _____ kuwa huenda rais akafungua nchi.

20. Askarijeshi walikaa ______ usiku kucha mji usivamiwe na magaidi.

B. MATUMIZI YA LUGHA
Chagua jibu lililo bora zaidi kkamilishia sentensi hizi:
21. Fahali kwa mtamba kama vile jogoo ni kwa _____

22. Malipo ya kumtoa mtu damu huitwa ______

23. Arshi ni aina ya malipo. Arshi pia ni _________

24.  Chagua sentensi iliyoandikwa kwa usahihi.

25. Mama atatutembeza Mombasa Jumapili.
Neno lililokolezwa rangi ni ______

26. Chagua sentensi iliyotumia 'O' rejeshi  ya mwishoni.

27. Chagua mpangilio ufaao wa ukulima.

28. Tegua kitendawili hiki:
Kutoa ni kuongeza_______

29. Kipimo cha _____ yetu hakiwezi kupimwa kwa ______.

30. Wanafunzi wote waliambiwa waingie ______ wasinyeshewe.

31. Andika milioni saba, laki saba sabini elfu na sabini kwa tarakimu.

32. Kifaa cha ujenzi cha kushikilia vyuma vinapokatwa ni _____

33.  Tumia kiunganishi mwafaka:
_________ ya nchi yetu kuwa na milima ina pia mabonde.

34. Sehemu ya mbele ya mkono iliyo na vidole huitwaje?______

35. Chagua sehemu ya mwili iliyo tofayti na nyingine.

36. Raia wa nchi ya Rwanda huitwaje?

37. Mzegamzega ni mtu anayeuza maji mtaani, mtu anayefua visu ni______

38. Chagua sifa iliyoundwa kutokana na nomino.

39. Ni watu ______ waliokuwa hapa?

40. Ainisha maneno yaliyokolezwa katika sentensi hii.
Wao walibeba mikoba mirefu kuliko wenyewe ikaanguka mtoni.

C. MTUNGO.  Soma mtungo ufuatao huku ukijaliza nafasi zilizoachwa wazi kwa neno bora zaidi kati ya manne uliyopewa hapo chini.
      Baada ya dalili za mvua kujitokeza, wakulima walianza kujitayarisha mara moja kwa ___41_____. Walichimba ____42___ na kuyatia mbolea kisha wakapanda mbegu. Baada ya ____43____ moja, mbegu zilikuwa zimeota na ____44____. Mvua nayo ikazidi ___5____, usiku haikupusa ___46____ilinyesha mfululizo. Asilimia sabini na tano yaani ____47____wakawa wamewahi kazi zao za shambani. Wale ambao waliketi tu na ___48____ yao hawakuwa na chochote cha kula ___49____ mavuno yalipofika. Hawakujua kuwa ____50____.

41.

42.

43.

44.

45.

46.

47.

48.

49.

50.

D. INSHA.
Mwandikie rafiki yako barua ukimwelezea njia za kuweza kujikinga kutokana na ugonjwa wa Covid-19.

AHSANTE KWA KUKAMILISHA ZIADA YAKO. UWE NA LIKIZO AJIBU.
KWA HERI!